नेपालको वर्तमान राजनीतिमा परिवर्तनको संकेत दिने केही नेतृत्वहरू देखा परेका छन्, जसमा बालेन शाह र सुदन गुरुङलाई धेरै नागरिकहरूले आशाको रूपमा हेर्छन्। उनीहरूले स्थापित संरचनाभन्दा फरक सोच, कार्यशैली र जनमुखी दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका छन्। तर इतिहासले देखाउँछ—जब नयाँ नेतृत्वले पुरानो शक्ति संरचनालाई चुनौती दिन्छ, त्यतिबेला जोखिम पनि बढ्छ।
विश्व इतिहासमा राजनीतिक नेतृत्व सधैं सुरक्षित रहँदैन। शक्तिशाली पदमा पुग्नेहरूमाथि आक्रमण, धम्की र षड्यन्त्र सामान्यजस्तै देखिन्छ। उदाहरणका लागि, अमेरिकामा मात्रै चार जना राष्ट्रपति—अब्राहम लिंकन, जेम्स गारफिल्ड, विलियम म्याकिन्ली र जोन एफ. केनेडी—हत्या गरिएका थिए । त्यस्तै, धेरै राष्ट्रपतिहरू आक्रमणबाट बच्न सफल भएका छन्—रनाल्ड रेगनमाथि १९८१ मा गोली प्रहार भयो, तर उनी बाँचे ।
हालका वर्षहरूमा पनि यस्तो खतरा समाप्त भएको छैन। २०२४ मा डोनाल्ड ट्रम्पमाथि चुनावी र्यालीमा गोली प्रहार गरिएको थियो । २०२५ मा सोमालियाका राष्ट्रपति हसन शेख मोहामुदमाथि बम आक्रमण भयो, जसमा धेरै मानिस घाइते भए । अर्जेन्टिनाकी उपराष्ट्रपति क्रिस्टिना फर्नान्डेजमाथि २०२२ मा बन्दुक तानेर हत्या प्रयास गरिएको थियो, यद्यपि गोली नचलेर उनी बचिन् ।
इतिहास अझ गहिरो हेर्दा, एउटा मात्र हत्या घटनाले विश्वकै दिशा बदल्न सक्छ। १९१४ मा अर्चड्युक फ्रान्ज फर्डिनान्डको हत्या नै पहिलो विश्वयुद्धको सुरुवातको कारण बन्यो । यसको अर्थ स्पष्ट छ—राजनीतिक हिंसा केवल व्यक्तिमाथिको आक्रमण होइन, राष्ट्र र विश्वको स्थिरतामाथिको खतरा पनि हो।
आजको समयमा पनि राजनीतिक हिंसा बढ्दो चिन्ताको विषय बनेको छ। हालैको रिपोर्टले देखाउँछ कि राजनीतिज्ञहरूविरुद्ध धम्की र आक्रमण बढ्दै जाँदा सुरक्षा खर्च पनि धेरै गुणा बढेको छ । यसले स्पष्ट संकेत गर्छ कि राजनीति केवल विचारको लडाइँ मात्र नभई कहिलेकाहीँ शारीरिक जोखिमको क्षेत्र पनि बन्न सक्छ।
यही सन्दर्भमा नेपाललाई हेर्दा, नयाँ नेतृत्वहरूलाई केवल राजनीतिक आलोचनाबाट होइन, सम्भावित असुरक्षाबाट पनि जोगाउन आवश्यक हुन्छ। जब पुराना शक्तिहरू कमजोर हुन थाल्छन्, उनीहरूले प्रतिरोध गर्ने सम्भावना पनि बढ्छ—कहिलेकाहीँ अस्वस्थ तरिकाले।
तर यहाँ एउटा महत्वपूर्ण कुरा छ—व्यक्तिको सुरक्षा भनेको केवल व्यक्तिको कुरा होइन, त्यो लोकतन्त्रको सुरक्षा हो। यदि कुनै नेतृत्वले जनताको विश्वास जितेको छ भने, त्यसलाई सुरक्षित वातावरणमा काम गर्न दिनु आवश्यक हुन्छ।
नेपालको भविष्य अझै लेखिँदै छ। बालेन शाह र सुदन गुरुङजस्ता नेतृत्वलाई अवसर दिँदै, उनीहरूको कामलाई निष्पक्ष रूपमा मूल्यांकन गर्दै, र हिंसा तथा धम्कीको संस्कृतिलाई अस्वीकार गर्दै अघि बढ्नु नै दीर्घकालीन प्रगतिको सही बाटो हो।
